Dit enorme pand op de Weimarstraat (#300) in Den Haag, vlak bij de Valkenboskade, was ooit de Engelbewaardersschool. Tegenwoordig staat het leeg. Het meest opvallend aan deze van oorsprong katholieke basisschool zijn de twee kunstwerken in de gevel.
Het eerste kunstwerk, een expressieve sculptuur boven de ingang, geeft zowel de naam als de essentie van het gebouw weer. Een engel torent ver boven een klein jochie uit, de ene hand beschermend op de schouder, de andere hand in het hand met het kind. Het jochie draagt een tas met boeken. Veel beter kan je de verhouding tussen kerk, onderwijs en leerling niet weergeven.
Het tweede kunstwerk is later (begin jaren 80?) toegevoegd en van de hand van Ursula Pless. Het is een abstracte vlakvulling met zachtroze, -blauwe en -groene elementen. Ze lijken een beetje tussen de ramen gepropt en lijken qua kleur, schaal en compositie weinig tot niets met het achterliggende gebouw van doen te hebben. Wat mij betreft is deze ingreep een stuk minder geslaagd.
De gevel is helaas voorzien van een vieze anti-graffiti coating. Ik heb nooit begrepen waarom zo’n slecht dekkende verflaag beter is dan de incidentele verfstreken die het moet voorkomen. In dit geval verandert het bovendien op subtiele maar essentiële wijze de opbouw van de gevel.
Op bovenstaande foto’s is goed te zien dat onder aan de gevel een aantal betonbanden lopen (drie smalle en een brede). Samen vormen deze de basis van de gevel. Ook verbinden ze de entreepartij visueel met de hoger gelegen klaslokalen. Doordat de coating pas hoger stopt grijpt de gevel niet langer ’tussen’ de ramen wat het geheel vlakker en saaier maakt. Ook steken de betonbanden nu wat verloren door dit vlak heen.
Niet dat de oorspronkelijke gevel nou zo heel spannend was – maar er was tenminste over nagedacht. De verspringingen op de hoek vind ik wel grappig. En er zit een mooi stuk siersmeedwerk boven, op de hoek van het gebouw. Op de archieffoto is er een enorme vlaggenmast in geschoven. Tegenwoordig lijkt deze een beetje ten onder te gaan in het baksteengeweld.
Gelukkig wordt de kolos om de hoek wat afgezwakt door de spontane stadstuin die er is ontstaan. Misschien moeten we het hele gebouw wel zo laten begroeien. Het gebouw kan het hebben.
Beeld linksonder via de Haagse Beeldbank.
25 april 2026
Dag Jan-Tjeerd. Ik heb je artikel met veel interesse gelezen. Inmiddels wordt het gebouw deels gebruikt door Weimar’s Wijkpaleis, waarvan ik een van de initiatiefnemers ben. Studenten van de KABK hebben op ons verzoek een beeldmerk gemaakt, geïnspireerd op het kunstwerk van Ursula Pless. Dat werk is in slechte staat en we willen herstellen. We hebben al de benodigde toestemming en doen onderzoek naar de technische eigenschappen. Daarbij pogen we meer te weten te komen over Ursula Pless. Gegevens van de RDK hebben we, evenals wat aantekeningen uit het archief van de HKK. Maar geen aantekeningen of schetsen over het werk. Hoe is ze aan de opdracht gekomen? Wie hebben er aan meegewerkt. Het bouwarchief geeft geen duidelijkheid ( zoals een vergunningsaanvraag bijvoorbeeld), STROOM en Kunstmuseum geven voorlopig niet thuis.
Mijn vraag is: hoe bent u te weten gekomen dat het werk van Ursula Pless is?
Ik hoor graag van u, vriendelijke groet Robert Schütte. T0622424480; E: robert.schutte@planet.nl.